Szczegóły aktualności

26 sierpnia 2015, 13:43

Przełomowy wyrok w Strasburgu - Włosi muszą uznać związki jednopłciowe

21 lipca Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu zakończył postępowanie w sprawie Oliari i inni przeciwko Włochom. Skargę wniosły trzy pary homoseksualne, które na przestrzeni ostatnich lat chciały zawrzeć na terenie Włoch związek małżeński.  W tym celu zwróciły się do gmin z wnioskiem o możliwość zawarcia formalnego związku. Wszystkim trzem odmówiono, powołując się na brak odpowiedniego ustawodawstwa w tej kwestii. Wnioskujący zwrócili się ze sprawą do sądu, ten jednak skargę oddalił. Sąd II instancji wystąpił następnie z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził, że prawo do zawarcia związku małżeńskiego zarezerwowane jest we Włoszech wyłącznie dla par różnopłciowych, zasygnalizował jednak potrzebę uregulowania tej kwestii.

Skarżący we wniosku do ETPCz podnieśli zarzut dyskryminacji ze względu na orientację seksualną, argumentując że włoskie przepisy nie pozwalają im zawrzeć ani związku małżeńskiego, ani cywilnego, a co za tym idzie naruszają ich prawo do życia rodzinnego. Trybunał przyznał im rację, stwierdzając że obecnie istniejąca we Włoszech prawna ochrona związków osób tej samej płci nie gwarantuje podstawowych potrzeb pary żyjącej w stabilnej relacji. Zgodnie z wyrokiem każda z poszkodowanych par otrzyma od państwa odszkodowanie w wysokości 5 tys. euro, a Włochy zobowiązane są do prawnego uznania związków osób tej samej płci. Według Trybunału najodpowiedniejszym rozwiązaniem dla par jednopłciowych będą cywilne związki partnerskie lub rejestrowane partnerstwa, które zapewniałyby m.in. prawo do dziedziczenia i opieki.

Wyrok jest w historii Trybunału wydarzeniem bez precedensu oraz stanowi przełom w jego dotychczasowych orzecznictwie. Po raz pierwszy od wejścia w życie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka sędziowie uznali, że art. 8 tego dokumentu odnosi się także do związków osób tej samej płci. Według tego artykułu „każdy ma prawo do poszanowania swojego życia rodzinnego i prywatnego”. We wcześniejszych wyrokach ETPCz dominował pogląd, że uregulowanie sprawy związków jednopłciowych zależy od woli poszczególnych państw. Jak zauważył sam Trybunał, ewolucję w tej kwestii obserwujemy nie tylko w Europie, ale także na całym świecie. Większość państw Rady Europy (24 z 47) wprowadziło już jakąś formę legalizacji związków jednopłciowych, cieszą się one także coraz większym poparciem opinii publicznej.

Ten przełomowy wyrok, choć dotyczy Włochów, jest nadzieją dla polskich par homoseksualnych, które walczą o swoje prawa w Strasburgu. Na rozpoznanie Trybunału czeka m.in. sprawa dwóch pozostających w stałym związku kobiet z Polski, które w 2012 roku wniosły skargę, żądając zagwarantowania równego dostępu do spraw socjalnych i ulg podatkowych związanych z ochroną życia rodzinnego. Polki domagały się w niej, by Trybunał uznał, że z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka wynika prawo związków jednopłciowych do uzyskania ochrony prawnej. Wyrok w sprawie włoskiej, chodź bezpośrednio wiąże tylko rząd zaskarżonego państwa, ustanawia pewną linię interpretacji Konwencji. Może więc, pomimo znacznych różnic pomiędzy aktualnym stanem prawnym we Włoszech i w Polsce, przyczynić się do wydania podobnego wyroku w sprawie polskiej.

W Polsce kwestia legalizacji związków jednopłciowych jest nadal nieuregulowana. W ostatnich latach Sejm konsekwentnie odrzucał kolejne projekty ustaw dotyczących związków partnerskich (także jednopłciowych) lub w ogóle nie wprowadzał ich do porządku obrad. Być może sprawa Włoch okaże się potrzebnym sygnałem o coraz bardziej naglącej potrzebie wprowadzenia regulacji dotyczących jednopłciowych związków partnerskich w  Polsce.

Wyrok dostępny w języku angielskim:
http://www.unimi.it/cataloghi/centri_ricerca/Ric_Coord_TRS_DIReCT_CASE_OF_OLIARI_AND_OTHERS_v._ITALY.pdf

 

publikacje

Baner

przemoc ekonomiczna

Materiały video

Baner
Projekt Obserwatorium Równości Płci jest realizowany przez
Instytut Spraw Publicznych
Team SoluionProjekt i realizacja:
TeamSolution.pl